Ở một số nước phương Tây, người ta cho rằng thứ sáu ngày 13 là ngày rủi ro. Tuy nhiên, báo Le Figaro (Pháp) số ra ngày 11-3-2009 cho biết số người mua lô tô tại Pháp vào thứ sáu ngày 13 cao gấp 3 lần so với những ngày khác.
Vậy thứ sáu ngày 13 có đặc điểm gì về mặt toán học và văn hóa? Nó là ngày tốt hay xấu?
Bằng lý thuyết đồng dư, toán học chứng minh được một năm bất kỳ có ít nhất một thứ sáu ngày 13 và nhiều nhất ba thứ sáu ngày 13. Hơn nữa, một năm có ba thứ sáu ngày 13 khi và chỉ khi ngày đầu năm là thứ năm (đối với năm không nhuận) hoặc chủ nhật (đối với năm nhuận). Đó là trường hợp của năm 2009: có ba thứ sáu ngày 13 rơi vào tháng hai, tháng ba và tháng mười một. Sự kiện này đã xảy ra vào năm 1998 và sẽ lặp lại vào các năm 2015, 2026.
Năm 2010 và 2011 chỉ có một thứ sáu ngày 13 mỗi năm. Năm 2012 có ba thứ sáu ngày 13 rơi vào tháng giêng, tháng tư và tháng bảy. Bộ ba “giêng, tư, bảy” này ít gặp hơn so với bộ ba “hai, ba, mười một”. Năm 2013 có hai thứ sáu ngày 13 rơi vào tháng 9 và tháng 12. Tổng cộng có 21 thứ sáu ngày 13 từ 2009 - 2019.
Cũng bằng toán học, ta tính được khoảng cách giữa hai ngày thứ sáu 13 gần nhất chỉ có thể là 27, 90, 181, 244, 272, 335 hoặc 426 ngày. Như vậy, hai thứ sáu ngày 13 gần nhất có thể cách nhau hơn một năm. Đó chính là trường hợp 13-8-1999 và 13-10-2000.
Theo Kinh Thánh, Chúa Jésus bị đóng đinh trên thập tự giá vào thứ sáu. Hơn nữa, bữa ăn cuối cùng của Chúa với các môn đồ có đúng 13 người. Việc này thường được xem là nguồn gốc việc kiêng sợ thứ sáu ngày 13.
Kiệt tác Bữa tiệc cuối cùng của Léonardo da Vinci
Ở Ý, số 17 được gắn với sự rủi ro chứ không phải số 13. Còn ở Trung Quốc, con số này là 4 vì được phát âm gần giống với “tử” nghĩa là chết. Ở châu Mỹ Latin, ngày kiêng cữ lại là thứ ba 13.
Về mặt thống kê, hiện chưa có dữ liệu đáng tin cậy nào để gán cho thứ sáu ngày 13 với “may mắn” hay “rủi ro” theo một nghĩa nào đó. Chẳng hạn, xác suất trúng lô tô ở Pháp vào thứ sáu ngày 13 cũng giống với những ngày khác và xấp xỉ với 1/14.000.000. Xác suất nhỏ bé này không có nghĩa là bạn không thể trúng lô tô và không hề ngăn cản người chơi lô tô nuôi hi vọng!
Một năm (không nhuận) có $365$ ngày tương đương với $52$ tuần lẻ $1$ ngày. Năm nhuận là những năm chia hết cho $4$ ví dụ năm $2012$, những năm nhuận thì có $366$ ngày, ngày thêm vào là $29$ tháng $2$
Nếu gọi các ngày trong tuần tương ứng với các số dư của $7$
$\begin{array}{|c|c|c|c|c|c|c|} \hline Sun&Mon&Tue&Wed&Thu&Fri&Sat\\ \hline 0&1&2&3&4&5&6\\ \hline\end{array}$
thì Ngày đầu tiên của một năm (không nhuận) là $k$ thì ngày đầu năm tiếp theo sẽ là $k+1\mod 7$
Ví dụ ngày $1/1/2013$ là $2$ (Thứ Ba) thì ngày $1/1/2014$ là $3$ (Thứ Tư)
còn ngày $1/1/2011$ là $6$ (Thứ Bảy) thì ngày $1/1/2012$ là $0$ (Chủ Nhật)
Tất nhiên, năm nào cũng có $12$ ngày $13$
$\begin{array}{|c|c|c|c|c|c|c|c|c|c|c|c|c|} \hline \textrm{Năm thường}&13/1&13/2&13/3&13/4&13/5&13/6&13/7&13/8&13/9&13/10&13/11&13/12\\ \hline \text{(mod 7)}&k&k+3&k+3&k+6&k+1&k+4&k+6&k+2&k+5&k&k+3&k+5\\ \hline \textrm{Năm nhuận}&13/1&13/2&13/3&13/4&13/5&13/6&13/7&13/8&13/9&13/10&13/11&13/12\\ \hline \text{(mod 7)}&k&k+3&k+4&k&k+2&k+5&k&k+3&k+6&k+1&k+4&k+6\\ \hline\end{array}$
Căn cứ vào bảng thống kê trên ta thấy rằng các giá trị $k,k+1,k+2,k+3,k+4,k+5,k+6$ lập thành thặng dư hệ đầy đủ modul $7$, điều này có nghĩa là năm nào cũng có ít nhất một ngày Thứ 6 ngày 13
Đối với năm thường thì có nhiều nhất 3 tháng có thứ 6 ngày 13 rơi vào các Tháng $2,3,11,\;(k+3=5)$
Đối với năm nhuận thì cũng có nhiều nhất 3 tháng có thứ 6 ngày 13 rơi vào các Tháng $1,4,7,\;(k=5)$
Năm nay $(2013)$ có 2 tháng có thứ 6 ngày 13 đó là Tháng $9$ và Tháng $12$. $(k+6\equiv 5\pmod 7)$
KẾT LUẬN
Một năm có 3 thứ sáu ngày 13 khi và chỉ khi ngày đầu năm là thứ năm (đối với năm không nhuận) hoặc chủ nhật (đối với năm nhuận – năm 2012). Đó là trường hợp của năm 2009: có ba thứ sáu ngày 13 rơi vào tháng hai, tháng ba và tháng mười một. Sự kiện này đã xảy ra vào năm 1998 và sẽ lặp lại vào các năm 2015, 2026.
Những năm 2010 và 2011 chỉ có một thứ sáu ngày 13 mỗi năm. Năm ngoái 2012 có ba thứ sáu ngày 13 rơi vào tháng giêng, tháng tư và tháng bảy. Bộ ba “giêng, tư, bảy” này ít gặp hơn so với bộ ba “hai, ba, mười một”.
Năm 2013 này có hai thứ sáu ngày 13 rơi vào tháng 9 và tháng 12. Tổng cộng có 21 thứ sáu ngày 13 từ 2009 – 2019.
Bằng những thống kê trên các bạn hoàn toàn tính được khoảng cách giữa hai ngày thứ sáu 13 gần nhất chỉ có thể là 27, 90, 181, 244, 272, 335 hoặc 426 ngày. Như vậy, hai thứ sáu ngày 13 gần nhất có thể cách nhau hơn một năm. Đó chính là trường hợp 13-8-1999 và 13-10-2000.
Thứ 6 ngày 13 được coi là ngày “xấu” mà không ai lí giải ngọn ngành vì sao.
Cùng thảo luận về vấn đề này tại: http://diendantoanhoc.net/forum/index.php?showtopic=71019
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét